انجمن ایرانی تاریخ مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ) 2783-2120 17 64 2025 08 23 “Mosaavaat” and the Reflection of the Constitutional Discourse «مساوات» و بازتاب گفتمان مشروطه 61 100 234545 10.22034/chs.2025.548700.1131 FA طاهره عطائی دانش‌آموختة کارشناسی ارشد دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0007-8015-1456 Journal Article 2025 09 22 This study adopts a cultural-historical approach and employs the method of cultural discourse analysis to examine Mosaavaat newspaper, edited by Mohammad Reza Mosaavaat (1264–1304 AH), as one of the most radical publications of the Constitutional Era. The primary research question addressed in the present study is how this newspaper contributed to shaping and reflecting the cultural and political discourse of the Constitutional Movement. The study aims to analyze such key concepts as freedom, justice, nation, and national independence within Mosaavaat’s discourse, and to investigate the linguistic and cultural strategies used to represent them. Mosaavaat was published in 31 issues between 1286 and 1288 SH, with 25 issues in Tehran and a final six in Tabriz. The findings indicate that while defending the principles of the Constitution, Mosaavaat employed a bold and popular language in criticizing despotism, opposing clerics, and foreign influence, and contributed to the semantic reconstruction of modern concepts in Iranian society by emphasizing the connection between the nation and the state. By addressing issues such as women’s education, the status of minorities, social ethics, and national independence, this newspaper became a cornerstone in the formation of Constitutional culture. Therefore, Mosaavaat functioned not merely as a political medium but as a cultural text reflecting Iran’s identity and discursive transformations on the threshold of modernity. این پژوهش با رویکرد تاریخ فرهنگی و با بهره‌گیری از روش «تحلیل گفتمان فرهنگی»، به واکاوی روزنامة مساوات به سردبیری محمدرضا مساوات (1244-1304ش) به‌عنوان یکی از رادیکال‌ترین مطبوعات دورة مشروطه می‌پردازد. مسئلة اصلی تحقیق آن است که این روزنامه چگونه در شکل‌دهی و بازتاب گفتمان فرهنگی و سیاسی مشروطه نقش‌آفرینی کرده است. هدف پژوهش، تحلیل مفاهیم محوری چون آزادی، عدالت، ملت و استقلال ملی در گفتمان مساوات و بررسی شیوه‌های زبانی و فرهنگی بازنمایی آن‌هاست. روزنامة مساوات در ۳۱ شماره، طی سال‌های ۱۲۸۶ تا ۱۲۸۸ خورشیدی در دو شهر تهران (۲۵ شماره) و تبریز (۶ شمارة پایانی) منتشر شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که مساوات ضمن دفاع از اصول مشروطه، در نقد استبداد، روحانیون مخالف و نفوذ بیگانگان از زبانی بی‌پروا و مردمی بهره گرفته و از طریق تأکید بر پیوند ملت و دولت، به بازسازی معنایی مفاهیم مدرن در جامعة ایران کمک کرده است. این روزنامه با طرح مباحثی چون آموزش زنان، جایگاه اقلیت‌ها، اخلاق اجتماعی و استقلال ملی، به یکی از پایه‌های شکل‌گیری فرهنگ مشروطه تبدیل شد؛ بنابراین، مساوات نه‌تنها یک رسانة سیاسی، بلکه متنی فرهنگی است که بازتاب‌دهندة تحولات هویتی و گفتمانی ایران در آستانة مدرنیته به‌شمار می‌آید.

https://www.chistorys.ir/article_234545_b97e0b77c38ffbd8cfc633e25c4b759b.pdf