انجمن ایرانی تاریخمطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)2783-2120145320220923Restoration of palaces and gardens of Isfahan in the Seljuq period based on historical documentsبازیابی کاخ ها و باغهای اصفهان عصر سلجوقی به استناد مکتوبات تاریخی125203664FAعباسعلیاحمدیدانشیار باستانشناسی, دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه دولتی شهرکرد, کردستان و ایران ، a.ahmadi@sku.ac.irعلیرضاانتشاریدانشجوی کارشناسیارشد باستان شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهرانJournal Article20240826The reign of Seljuk, in particular Isfahan, in terms of political, cultural, artistic, and architecture is considered one of the most important and influential periods. Despite this period, some unknown aspects such as how the palaces and gardens of the Seljuk sultans and statesmen were built should be investigated. This research will focus on the palace and gardens. The study uses the historical-analytical method, relying on historical and literary sources. The author argues that the palaces and gardens of Isfahan of the Seljuk period can be classified into several categories including the identity of the owners, location, and period of construction. Most of the buildings belonged to the ministers and the rulers in the capital. There were some places for the residence of the sultans and their families, and some palaces belonged to administrative and official affairs.<span lang="FA">دوره حکمرانی سلجوقیان در تاریخ سیاسی، فرهنگی، هنری و معماری ایران دوره اسلامی به طور اعم و اصفهان دوره اسلامی به طور اخص، همواره یکی از دورههای مهم و اثرگذار به شمار آمده است. با وجود این، نکات مبهم و جنبههای ناشناخته بسیاری از این دوره تاریخی، فرا روی محققان قرار دارد که از آن جمله چگونگی ساخت کاخها و باغهای سلاطین و دولتمردان سلجوقی در یکی از پایتختهای مهم آنها اصفهان است. برهمیناساس، در پژوهش پیش رو سعی بر آن است که به شیوه تاریخیـ تحلیلی، با تکیه بر منابع تاریخی و ادبی و همچنین نگاهی به آثار منتسب به این دوره، تا حد امکان جنبههای روشنتری از وضعیت کاخها و باغهای این دوره به دست آید. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، کاخها و باغهای اصفهان عصرسلجوقی با درنظرگرفتن مواردی همچون هویت مالکان، موقعیت مکانی، دوره ساخت، نوع کاربری و شمول، در دستههاییچند قابل طبقهبندی است؛ اکثر بناها متعلق به وزرا و رجال سیاسی این عهد بوده و بهاسطه شیوه خاص زندگی حاکمان سلجوقی ـ که سیار بودن دربار و کمجلوه بودن حضور حاکم در پایتخت را در پی داشتـ کاخ حکومتی شهر، بیش از آنکه مکانی برای سکونت سلطان و خاندان وی باشد، مکانی برای انجام امور اداری و رسمی بوده است.</span><br /><br />https://www.chistorys.ir/article_203664_22c397ac3aa1145f1e96741f13dc24f6.pdfانجمن ایرانی تاریخمطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)2783-2120145320220923Hedayat's approaches to the Safavid rule and how it was linked to the Qajar ruleتحلیل رهیافت های تاریخی رضاقلی خان هدایت به حکومت صفویه و نحوۀ پیوند و نسبت آن با حکومت قاجاریه2852203665FAعلیسالاری شادیدانشیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی, تهران، ایران ، alisalarishadi@yahoo.comJournal Article20240826Historians' approach to the previous governments and showing the connection of their time with the past is important. The reason is that historians as thinkers reflect part of the common perceptions of their time and this It is very important as an influential intellectual and cultural trend. Historians can evaluate the achievements of past governments and compare them with their eras. One of these historians is Reza Qali-khan Hedayat, who wrote the book Rouza-al-Safayi Naseri under the subtitle of Roza-al-Safayi Mirkhandan. In this work, the history of the final periods of the Timurids until the end of the Nasrid era, including the Turkoman, Safavid, Afsharid, Zandi, and Qajar, has been narrated. Considering that a part of this book is about the Safavid government, this article discusses the way Hedayat - the famous Qajar historian - narrates the Safavid and the connection between the Safavid and Qajar governments. The research shows that, unlike most of the historians before him, instead of emphasizing the Mongolian descent of the Qajars, Hedayat emphasized the relationship between the Qajars and the Safavids, in such a way that he assumed the Qajars were the succession of the Safavids. Hence, he shows Afsharid and Zandi's governments as less significant.<br /><br />
رویکرد مورخان به حکومتهای پیش از خود و تلاش برای نشان دادن پیوند زمانۀ خود با آن گذشتۀ تاریخی، اهمیت ویژهای دارد، چراکه مورخان به عنوان اندیشمندان و آگاهان جامعه، بازتابدهندۀ بخشی از تلقیهای رایج روزگارشان هستند و این امر به عنوان یک جریان فکری و فرهنگیِ تأثیرگذار بسیار مهم است. مورخ با فاصله تاریخی و زمانی از دورههای پیشین و در ورای رفع تنگناهای متعارف پیشین، قادر است با فراغ بال بیشتری به ارزیابی کارنامۀ حکومتهای گذشته و مقایسه آن با عصر خود بپردازد. یکی از این مورخان، رضاقلیخان هدایت است که با ذیلنویسی روضهالصفای میرخواند، به خلق کتاب روضهالصفای ناصری پرداخت. در این اثر، تاریخ دورههای پایانی تیموریان تا اواخر عصر ناصری ازجمله ترکمانان، صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاریه روایت شده است. با توجه به اینکه بخشی از این کتاب درباره حکومت صفویه است، این نوشته بر آن است که نحوۀ مواجهۀ هدایت ـ مورخ نامدار قاجاریهـ با سلسله صفویه و نیز پیوند دو حکومت صفویه و قاجاریه را به بحث گذارد. بررسیها نشان داد که هدایت برخلاف اغلب مورخان پیش از خود، به جای تأکید بر تبار مغولی قاجارها، بر مناسبات و ارتباط قاجاریه و صفویه تأکید کرده، به گونهای که قاجاریه را تالی و تداوم صفویان فرض کرده و از اینرو، حکومتهای افشاریه و زندیه را کماهمیت جلوه داده است.<br /><br />https://www.chistorys.ir/article_203665_2239da696212d94d495a250d9a39103f.pdfانجمن ایرانی تاریخمطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)2783-2120145320220923Study of religious pluralism in the works of Ain al-Qozat Hamedaniبررسی پلورالیسم دینی در آثار عین القضات همدانی5370203667FAفاطمهبرزگردانشجوی دکتری ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایرانمریمشادمحمدیاستادیار، گروه ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران ، shadmohamadi80@yahoo.comکوروسکریم پسندیاستادیار، گروه ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران ، shadmohamadi80@yahoo.comمحمدتقیبیگلراستادیار، گروه ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران ،Journal Article20240826Religious pluralism is coined by John Hick (1912-2019). While Hick analyzes religions from a non-religious outlook and prefers this discourse over religious approaches, at the same time he considers religion as the right path to reach truth and salvation. The religious pluralists have introduced some of the Muslim mystics and poets pluralists, however, they have neglected the 6th-century mystic poet, Ain al-Quzaat Hamedani (492-525 A.H.). This research, with a descriptive-analytical method, aims to investigate the relationship between the views of Ain al-Quzaat and religious pluralism according to today's standards. The findings of the research show that Ain al-Quzaat Hamedani does not fit into any of the new and modern perspectives but, his views, as a religious scholar are understandable in the approaches of pluralists in his historical context and he believed that all non-Abrahamic religions have the truth. Therefore, a broader model should be designed to understand the thoughts of Ain al-Quzaat in the field of theology.<br /><br />پلورالیسم دینی را معمولاً با جان هیک (۱۹۱۲ـ۲۰۱۹) میشناسند. هیک با نگاهی بروندینی به ادیان و مذاهب، آنان را در رسیدن به حقیقتِ هدایت و رستگاری محق میدانست. او با استناد به پیشفرضهایی، ترجیح این گفتمان بر رویکردهای انحصارگرا و شمولگرای دینی را مدعی شد. پلورالیستهای دینی با آگاهی از ظرفیتهای دین اسلام کوشیدند برخی از عرفا و شاعران جهان اسلام را که بهزعم خود منطبق و همداستان با آنان بودند، به جهانیان معرفی کنند، اما از توجه به عارف بزرگ قرن ششم عینالقضات همدانی (۴۹۲ـ۵۲۵ ق) ـ که به نظر میرسد به لحاظ وسعت نظر در میان شخصیتهای اسلامی و دینی شخصیتی کمنظیر باشدـ غفلت ورزیدهاند. این پژوهش به شیوه توصیفی ـ تحلیلی درصدد است به این پرسش پاسخ دهد که نسبت بین نگاه منبسط و وسعتگرایانه دینی عینالقضات با پلورالیسم دینی مطابق با معیار امروزی چگونه است؟ یافتههای پژوهش نشان میدهد که عینالقضات همدانی، در هیچ یک از قالبهای نوساخته و امروزی نمیگنجد. در برخی جهات، رهیافتهای عینالقضات در برابر پلورالیستها قرار دارد، اما او بهمثابه یک عالم دینی، در بررسیهای تاریخی و دانشی خود به رهیافتهای پلورالیستها نزدیک شده است و همه ادیان و نظامهای فکری غیر ابراهیمی را نیز واجد بهرههایی از حقیقت میداند. ازاینرو، برای شناخت اندیشههای عینالقضات در حوزه دینشناسی، باید مدل و میدانی فراختر مطرح شود.https://www.chistorys.ir/article_203667_973e33bdd349380aad20d90ba20e5e0b.pdfانجمن ایرانی تاریخمطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)2783-2120145320220923The Role of the Book in the History of Relations Between Iran and Canada (1357-1339/1978-1960)جایگاه و نقش کتاب در تاریخ مناسبات ایران و کانادا به روایت اسناد (1357ـ 1339/1978ـ 1960)71100203682FAجوادعباسیدانشیار پیشین دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران ، abbasiiran@yahoo.comJournal Article20240826One of the topics that attracts attention during the seventy-year history of establishing official relations between Iran and Canada (since 1956/1335) is the role of the book and its related issues in the relations between the two countries. According to the available documents, sending books from Iran to Canada by the government institutions and writing books about Iran (in Canada) with the cooperation and support of the Iranian government are the most important symbols of the connection between the two countries. In this article, the role of the book in the framework of the official relations of the two countries from 1339 to 1357, has been investigated by using a descriptive-analytical method and relying on archival documents. The findings show that in this relatively short period, attention to the book on the political-cultural relations of the two countries has had significant importance and an expanding trend. In these publications, the history and culture of Iran have been written and published, and familiarity with Iran and the Persian language has expanded in Canada.<br /><br /><span lang="FA">یکی از موضوعاتی که در تاریخِ تقریباً هفتاد ساله برقراری روابط رسمی میان ایران و کانادا (از سال 1335/1956) توجه را جلب میکند، جایگاه و نقش کتاب و مسائل مرتبط با آن در مناسبات دو کشور است. براساس اسناد موجود، ارسال کتاب از ایران به کانادا توسط نهادهای رسمی و دولتی و تألیف کتاب در باره ایران (در کانادا) با همکاری و حمایت دولت ایران، مهمترین نمادهای این عرصه از پیوند میان دو کشور است. این قضیه، جدای از جابهجایی کتاب بهصورت فردی یا تجاری و نیز پژوهشهای فردی و خارج از چهارچوب مناسبات دیپلماتیک میان دو کشور است. در نوشتار پیش رو به روش توصیفی</span><span lang="FA">ـ</span><span lang="FA"> تحلیلی و با تکیه بر اسناد آرشیوی، جایگاه و نقش کتاب در چهارچوب روابط رسمی دو کشور در یک دوره کمتر از بیست سال یعنی، از سال 1339 تا 1357 بررسی شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در این دوره نسبتاً کوتاه، توجه به کتاب در مناسبات سیاسی</span><span lang="FA">ـ</span><span lang="FA"> فرهنگی دو کشور، اهمیت قابلتوجه و روندی روبه گسترش داشته است. از این رهگذر، آثار مهمی در زمینه تاریخ و فرهنگ ایران تألیف شده و به چاپ رسیده و آشنایی با ایران و زبان فارسی در کانادا گسترش یافته است.</span><br /><br />https://www.chistorys.ir/article_203682_5ebc8cc0a2f3daea91b147fbbac1c4b3.pdfانجمن ایرانی تاریخمطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)2783-2120145320220923Description and explanation of the nature of Khosrow Anoshirvan's justice in Persian texts and Searching for its background in Middle Persian textsتوصیف و تبیین ماهیت عدالت خسرو انوشیروان در متون فارسی و جستجوی پیشینه آن در متون فارسی میانه101125203684FAفرزانهگشتاسبدانشیار گروه فرهنگ و زبانهای باستانی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی, تهران، ایران ، f.goshtasb@ihcs.ac.irنادیاحاجی پورPh.D Student of Culture and Ancient languages, Institute for Humanity and Cultural Studies, Tehran, IranJournal Article20240826Khosrow Anushirvan has been considered a model of royal ethics and justice in Iranian literature of the middle period and literary texts. Khosrow Anushirvan known as dadgar had brought about security and prosperity in the country. This article describes Anushirvan's justice within the framework of the theory of virtue -justice and is based on Iranian literature and Middle Persian Zoroastrian texts. This research aims to answer two questions: First, considering the rich history of ethics in ancient Iran, can we find advice in the Pahlavi teachings of Anoushirvan? The second, is the concept of justice as attributed to Anushirvan in Persian texts an equivalent in Middle Persian texts?<span lang="FA">خسرو انوشیروان در ادبیات ایرانی دورۀ میانه و متون ادبی بعد از اسلام، بهعنوان الگوی اخلاقِ پادشاهی و عدالت مطرح بوده است؛ پادشاهی دادگر که شیوه عادلانه او در فرمانروایی، موجب امنیت و آبادانی کشور شده بود. موضوع اصلی این مقاله، توصیف عدالت انوشیروان براساس متون ادبیات فارسی است و کوشش میشود عدالت انوشیروان در چهارچوب نظریۀ فضیلتـ عدالت، تحلیل و مفهوم آن در پیشینه ادبیات ایرانی و متون فارسی زرتشتی دوره میانه جستوجو شود. این پژوهش بر آن است به دو پرسش پاسخ دهد: نخست آنکه </span><span lang="FA">با توجه به پیشینه غنی اخلاقیات در ایران باستان، آیا میتوان در اندرزهای پهلوی انوشیروان، توصیه و پندی یافت که متضمن مفهوم عدالت در معنای اعتدال باشد؟ دیگر آنکه آیا مفهوم عدالت آنگونه که در متون فارسی به انوشیروان نسبت داده شدهاست (مجموع فضایل سهگانه)، نمونه و معادلی در متون فارسی میانه دارد؟</span><br /><br />https://www.chistorys.ir/article_203684_a359865994d4833819844bb2ba67f28a.pdfانجمن ایرانی تاریخمطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)2783-2120145320220923A Historical Analysis of Traditional Iranian Textile Industry during the Reign of Naser al-Din Shah Qajarتحلیل تاریخی نساجی سنتی ایران در دوره ناصرالدین شاه127155203686FAآمنهمافی تباراستادیار دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران ، a.mafitabar@art.ac.irسید عبدالمجیدشریف زادهاستادیار پژوهشکده هنرهای سنتی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، تهرانJournal Article20240826The traditional Iranian textile industry during the Qajar period, particularly in the Naseri period (1896/1896/1848/1313), is often interpreted as a period of decline. The reasons include the industrial revolution, the import of European textiles, and the lack of support for domestic industries by the government. An in-depth analysis based on the primary historical sources including travelogues would be useful for this topic Based on the analytical-historical method, this study argues that although the traditional textile of Iran in the Naseri era relatively declined, compared to the previous period, during the Naseri period, the production of silk fabrics, woolen shawls, cotton fabrics, and linen continued to flourish, so, in addition to domestic needs, foreign exports provided a part of the needs of the world market.<br /><br /><br /><span lang="FA">در تحلیل وضعیت نساجی سنتی ایران در عصر قاجار و به صورت خاص در دوره ناصری (1313/ 1896ـ 1264/1848)، معمولاً این بازه تاریخی به دلایل متعدد ازجمله تقارن با انقلاب صنعتی، واردات بیرویه منسوجات اروپایی به کشور و عدم حمایت از صنایع داخلی به دوران افول تعبیر میشود. درصورتی که ژرفنگری بر اساس منابع تاریخی دستاول همچون سفرنامهها، میتواند در تعیین حدود واقعی این مسئله مؤثر باشد. بنابراین این مقاله با هدف بررسی کیفیت نساجی سنتی ایران در عصر ناصری برآن است به این پرسش پاسخ دهد که چگونه<br />میتوان با مطالعه اسناد تاریخی ازجمله سفرنامهها، فراز و فرود نساجی ایران را در دوره ناصرالدینشاه قاجار تبیین کرد؟ نتیجه این پژوهش به شیوه تحلیلی </span><span lang="FA">ـ</span><span lang="FA"> تاریخی و با استناد به منابع کتابخانهای نشان داد، هرچند نساجی سنتی ایران در دوره ناصری از صورت پیشین خود فاصله میگیرد و رهپویه افول میپیماید، اما این افول و تنزل؛ در قیاس با اوج نساجی ایران در سده پیش و مقارن با عصر صفوی ارزیابی میشود؛ درحالیکه در دوره ناصری تولید پارچههای ابریشمی، شالهای پشمی، پارچههای نخی و کتانهای قلمکار همچنان رونق داشت، بهطوری که علاوهبر تأمین نیاز داخلی، صادرات خارجی نیز بخشی از نیاز بازار جهانی را تأمین میکرد.</span>
https://www.chistorys.ir/article_203686_15ab190a9d56be97a8de0edffc27cf41.pdf