مصلحت عمومی در اندیشه ی سیاسی خواجه رشید الدین فضل الله همدانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه تاریخ دانشگاه الزهرا

چکیده
رشیدالدین وزیر‌، مورخ و فیلسوف دوره‌ی ایلخانی‌، که شاهد ویرانی‌های ناشی از یورش‌های چند دهه‌ی مغولان و رفتارهای نظارت‌ناپذیر نیروهای مرکز گریز بود‌،‌برای برای برون رفت از بحران اقتصادی و اجتماعی،‌به اصلاحات بنیادی دست‌ زد. ‌او با آگاهی از اندیشه‌ی ایرانشهری به جایگاه و رابطه‌ی فرمانروا و مردم در جامعه‌، موجودیت حیات سیاسی آن دو را قائم به تداوم این رابطه و حفظ آن جایگاه می‌دانست. رشیدالدین با این پیش فرض به ایجاد اصلاحات دست زد. اصلاحات او دو جانبه بود‌، زیرا هم منافع حکومت را تأمین می‌کرد و هم منافع مردم را حفظ می‌نمود. این مقاله به روش تحلیلی- توصیفی د‌رصدد تبیین و تحلیل جایگاه و اهمیت مصلحت عمومی درنظام اندیشه‌ی سیاسی رشیدالدین است. پاسخ به این پرسش در قالب این فرضیه مورد آزمون قرار می‌گیرد که مصلحت عمومی یکی از محورهای کانونی دستگاه فکری خواجه است،که در چهارچوبش اصلاحات او معنا و مفهوم پیدا می کند. مصلحت عمومی در اندیشه‌ی رشیدالدین با نوعی آگاهی پیشینی همراه بود و نتیجه‌ی اجتناب‌ناپذیر اصلاحات وی به شمار نمی‌آمد. او با آگاهی‌، درصدد اتحاد بین مثال عقلانی ماورایی و جهان مادی بود‌، و باور داشت که با اصلاحات می‌توان "‌نظام احسن ماورایی" را به "نظام احسن دنیایی" تبدیل کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Public Interests in khaje Rashid al-Din Fazlolah Hamedani s Political Thought

نویسنده English

Ismael Hasanzadeh
Assistant Professor of History, Al-Zahra University
چکیده English

Rashid al-Din-e vazir, the minister and philosopher of the Ilkhanid period in response to economic and social crisis, (caused by the Mongol's attack) launched fundamental reforms. These reforms benefited both the government and people. This article will analyze the importance of interests and well beings of people in the system of thought of Rashid al-Din. The article argues that interests and well beings of people was pivotal in the system of thought of Rashid al-Din. Based on the unity between methaphical world and mundane world, he believed that through reforms
we are able to transform "methaphical utopia system" to "mundane utopia system. 

کلیدواژه‌ها English

Rashid al Din falzolah Hamedani
Public interests
Ilkhanids
دوره 1، شماره 1
پاییز 1388
پاییز 1388
صفحه 27-62

  • تاریخ دریافت 25 مرداد 1403
  • تاریخ انتشار 01 مرداد 1388