دیوارنوشته‌های دوران انقلاب اسلامی ایران؛ مطالعه‌ای مبتنی بر حوزۀ چشم ‌انداز زبانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران

چکیده
چشم‌انداز زبانی حوزه‌ای در جامعه‌شناسی زبان است که به مطالعه متون نوشته شده در فضای عمومی می‌پردازد. در این حوزه مفاهیمی همچون الگوی بالا-پایین، الگوی پایین-بالا، نشانه‌های اطلاع‌رسانی و نشانه‌های نمادین و چندزبانگی مطرح‌اند. با توجه به اهمیت دوران انقلاب اسلامی در تاریخ معاصر ایران، در این پژوهش دیوارنوشته‌های ماه‌های منجر به پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 از منظر حوزۀ نوین چشم ‌انداز زبانی بررسی می‌شوند. پیکرۀ تحقیق کتاب تصاویر دیوارنوشته‌های انقلاب است که در سال 1361 منتشر شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد تمام 150 نشانۀ زبانی مندرج در پیکرۀ تحقیق تابع الگوی پایین-بالا هستند؛ چرا که همگی توسط شهروندان نوشته شده‌اند. از منظر کارکرد دیوارنوشته‌ها، 115 دیوارنوشته کارکرد نمادین دارند و 35 دیوارنوشته با هدف اطلاع‌رسانی درباره تحولات انقلاب نوشته شده‌اند. دیگر یافتۀ جالب توجه این است که فارسی، زبان غالب دیوارنوشته‌هاست و شش مورد از آن‌ها به زبان انگلیسی و یک مورد نیز به زبان اسپانیایی است و در مواردی عبارات عربی نیز مشاهده می‌شود. همچنین، مشخص شد چشم انداز زبانی تهران در دوران انقلاب اسلامی بستری برای اسطوره‎سازی و نیز نوآوری‌های زبانی فراهم کرده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The graffiti during the Iranian Islamic revolution; A study based on the field of linguistic landscape

نویسنده English

Ali Reza Gholi Famian
Associated professor of linguistics Payame Noor University
چکیده English

Linguistic landscape is a field in sociology of language that deals with the study of written texts in the public space. In this field, concepts such as top-down pattern, informative/symbolic signs, and multilingualism are discussed. Iranian Islamic revolution has been a significant event in the country's contemporary history and this study attempts to shed light on the grafitti during this period from the perspective of of the field of linguistic landscape. The corpus of study is the book "Images of Revolutionary Grafitti' published in 1983. The findings showed that all 150 are subject to top-down pattern because they were written by citizens. It was also found that 115 grafitti have a symbolic function and 35 grafitti were written the development of the revolution. Another interesting finding is that Persian is the dominant language and six items are in English. One slogan was in Spanish and there are some Arabic expressions. Out of 150 grafitti forty one have directly or indirectly mentioned the name of Imam Khomeini. In some cases, the text is accompanied by an image. As mentioned earlier, the only Spanish slogan (VIVA KHOMEINI) is also written with the theme of Imam Khomeini.

کلیدواژه‌ها English

The graffiti during the Iranian Islamic revolution
A study based on the field of linguistic landscape
آهنگر، عباس‌علی و جواد شیروانی (1395)، «بررسی جامعه‌شناختی-زبانی دیوارنوشته‌ها در محیط دانشگاه: مطالعه موردی دانشگاه سیستان و بلوچستان»، جستارهای زبانی، 17 (6)، پیاپی 34: 175-198.
اسعدی فیروزآبادی، مریم‌السادات و زهرا فاتحی نصرآبادی (1392)، «جلوه‌های ادبی-سیاسی شعارهای دوران انقلاب اسلامی ایران»، مطالعات انقلاب اسلامی، شمارة 35. 
بزرگ‌زاده شهدادی، نفیسه و امراله فرهادی آردکپان (1358)، «دیوارنوشته‌های انقلاب»، نامة نور، 6: 14-33.
بیات، موسی (1401)، بر دیوارهای سوریه: خوانش دیوارنوشته‌های سوریه در تحولات اخیر، تهران: انتشارات سورة مهر.
بی‌نام (1361)، تصاویر دیوارنوشته‌های انقلاب(به مناسبت چهارمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ایران، تهران: مرکز انتشارات علمی و فرهنگی.
زندی، بهمن (1393)، «بررسی دیوارنوشته‌های شهر تهران از دیدگاه جامعه‌شناسی زبان»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران. 3 (2): 335-355.
زنگی، بهنام (1394)، کارکردهای رسانه‌ای و ارتباطی دیوارنگاری معاصر ایران، تهران: مهر نوروز. 
زنگی، بهنام (1395)، جامعه‌شناسی دیوارنگاری معاصر ایران، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
زنگی، بهنام، حبیب‌الله آیت‌اللهی و اصغر فهیمی‌فر (1391)، بررسی موقعیت اجتماعی نقاشی دیواری پس از انقلاب در ایران (با رویکرد جامعه‌شناسی پی‌یر بوردیو)، نگره، 7(24): 85-101.
کمالی، علی (1358). انقلاب. تهران: نشرمسعود.
کوثری، مسعود (1390)، گرافیتی: رویکرد انتقادی، تهران: نشر دریچة نو.
لوموان، استفانی (1400)، گرافیتی: تاریخ و تحول دیوارنگاری، ترجمة نارسیس سهرابی و میعاد میراب، تهران: انتشارات کتاب آبان.
مباشرزادگان، علی، زهرا قاسمی و ملیحه شیانی (1401)، «نشانه‌شناسی نقاشی‌های دیواری پساانقلابی در تهران»، توسعة اجتماعی، 16 (3): 151-178.  
کفشچیان ‌مقدم، اصغر و سمیرا رویان(1387)، «بررسی دیوارنگاری معاصر تهران (قبل و بعد از انقلاب)»، هنرهای زیبا، 33: 103-114.
کفشچیان مقدم، اصغر، یواف دارش و سمیرا رویان (1389)، «ارزیابی دیوارنگاری معاصر تهران از دیدگاه مخاطب»، هنرهای زیبا، شمارة 41: ص 63-69.
محسنیان‌راد، مهدی (1360)، «بررسی درباره: دیوارنوشته‌های دوران انقلاب»، گزارش تحقیقات ارتباطات اجتماعی، ش 5.
محسنیان‌راد، مهدی (1369)، «جامعه‌شناسی: بررسی دیوارنوشته‌های دوران انقلاب»، رسانه، شمارة 4 ، ص 24-43.
ناظمی، اکبر (1390)، شعارها و دیوارنوشته‌های انقلاب، تهران: انتشارات سورة مهر.
نظری مقدم، جواد و علی ایمانی (1393)، «نقش و جایگاه ارتباطات سنتی در شکل گیری انقلاب اسلامی ایران»، مطالعات انقلاب اسلامی، شمارة 36.
Landry, R. & Bourhis, R.Y. (1997), ‘Linguistic landscape and ethno-linguistic vitality: An empirical study’. Journal of Language and Social Psychology 16, pp. 23-49.
دوره 15، شماره 56
تابستان 1402
تابستان 1402
صفحه 87-109

  • تاریخ دریافت 04 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 27 دی 1402
  • تاریخ پذیرش 15 اسفند 1402
  • تاریخ انتشار 17 اسفند 1402