انگارة «اشة» ایرانی و تأثیر آن در شکل‌گیری مفهوم «عدالت» افلاطونی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 هیئت علمی وابسته تهران مرکزی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد تهران مرکزی، تهران، ایران

چکیده
مسئلة مقالة حاضر بررسی وجوه تشابه و نیز امکان تأثیرپذیری فلسفة سیاسی یونان باستان از اندیشة سیاسی ایرانشهری به‌طور عام و مفهومِ عدالت افلاطونی از مفهوم اشة ایرانشهری به‌طور خاص است. مقاله درصدد پاسخ به این سؤال است که آیا امکان تأثیرپذیری اندیشة افلاطون در طرح بحث فضیلتِ عدالت از آموزة اَشة ایرانشهری فرضیه‌ای محتمل است؟ با روش شروط منطقی چهارگانة شوخین و تحلیل مضمون متون و کتیبه‌های ایران باستان نشان داده شد که امکان تأثیرپذیری آراء افلاطون در باب فضیلتِ عدالت از آموزة اَشة ایرانشهری بسیار محتمل است. وجود سه شرطِ وجوه تشابه، مبادلات تاریخی ـ فرهنگی بین ایرانیان و یونانیان و نیز تقدم زمانی تمدن ایران باستان بر فلسفة یونان احتمال وقوع این فرضیه را قوت می‌بخشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The Iranian “Asha” concept and its influence on the formation of the Platonic concept of “Justice”

نویسندگان English

mostafa khaleghpoor 1
Reza Ayaseh 2
Solmaz Chamani 3
1 PhD student of Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
2 Master of Political Science, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
3 Affiliated faculty, Islamic Azad University Central Organization, Department of Sociology, Tehran, Iran
چکیده English

The question of this article is to examine the similarities and the possibility of the influence of Iranshahri political thought on ancient Greek political philosophy in general, and particularly the influence of the concept of Iranshahri's Asha on the concept of Platonic justice. The article seeks to answer the question, is the possibility of the influence of teaching of Iranshahri's Asha on Plato's thought in the discussion of the virtue of justice a possible hypothesis? With the method of Shokhin's quadruple logical conditions and the analysis of the content of texts and inscriptions of ancient Iran, it was shown that the possibility of the influence of teaching of Iranshahri's Asha on Plato's views on the virtue of justice is very likely. The existence of three conditions of similarities, historical-cultural exchanges between Iranians and Greeks, as well as the temporal precedence of ancient Iranian civilization over Greek philosophy strengthens the possibility of this hypothesis.

کلیدواژه‌ها English

Asha
Justice
Plato
Iranshahri Political Thought
Ancient Greek Philosophy

 

افلاطون (1390ش)، جمهور، ترجمة فؤاد روحانی، تهرانک انتشارات علمی و فرهنگی.
افلاطون (1393ش)، دورة‌ آثار افلاطون، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی
امن‌خانی، عیسی و نظام‌اسلامی زهرا (۱۳۹۲ش)، «بررسی تطبیقی مفهوم عدالت در شاهنامه و آقار افلاطون»، فصلنامة ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی، سال نهم شماره ۳۰.
بدیع، امیرمهدی (۱۴۰۰ش)، یونانیان و بربرها؛ روی دیگر تاریخ، ترجمة مرتضی ثاقب‌فر، تهران: نشر توس.
بویس، مری (۱۳۷۵ش)، تاریخ کیش زرتشت، ترجمة همایون صنعتی‌زاده، تهران: نشر توس.
پانوسی، استفان، (۱۳۵۶)، تأثیر فرهنگ و جهان‌بینی ایرانی بر افلاطون، تهران: انجمن شاهنشاهی فلسفه ایران.
پورداوود، ابراهیم (۱۳۸۰)، یسنا، بخشی از کتاب اوستا، تهران: نشر اساطیر.
چند، تارا (۱۳۸۶)، گزیدة سرودهای ریگ‌ودا: قدیم‌ترین سند زنده مذهب و جامعه هندو، ترجمظ محمدرضا جلالی‌نائینی، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (طبع و نشر)
دینکرد سوم (۱۳۸۱ش)، ترجمة فریدون فضیلت، تهران: فرهنگ دهخدا.
دینکرد پنجم (۱۳۸۶ش)، ترجمة ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: نشر معین.
رضایی‌راد، محمدرضا (1378ش)، مبانی اندیشة سیاسی در خرد مزدایی، تهران: طرح نو.
دوستخواه، جلیل (1394ش)، اوستا؛‌ کهن‌ترین سرودها و متن‌های ایرانی، تهران: انتشارات مروارید.
سلیمی، حسین (1387ش)، وجه مغفول تاریخ. مجلة آیین، شماره 16، ص 68-73.
عباسی، احسان (۱۳۴۸ش)، عهد اردشیر، گردآوری و ترجمه محمدعلی امام‌شوشتری، تهران، سلسله انتشارات انجمن آثار ملی.
قادری، حاتم (الف ۱۳۸۸ش)، ایران و یونان؛ فلسفه در لابلای سیاست و در بستر تاریخ، تهران: نشر نگاه معاصر.
قادری، حاتم (ب 1388ش)، ایرانشهری در آثار یونانی: با تأکید بر آثار فلسفی سیاسی افلاطون-گزنفون، مجلة پژوهش سیاست نظری، شمارة 6، ص 77-94.
کاپلستون، فردیک چارلز (۱۴۰۱ ش)، تاریخ فلسفه، ترجمة غلامرضا اعوانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
لوکوک، پی یر (۱۳۸۲)، کتیبه‌های هخامنشی، ترجمة نازیلا خلخالی، زیرنظر ژاله آموزگار، نشر فروزان روز.
گات‌ها: کهن‌ترین بخش اوستا (۱۳۷۸ش)، ترجمة ابراهیم پورداوود، تهران،: نشر اساطیر.
مجتبائی، فتح‌الله (1352ش)، شهر زیبای افلاطون و شاهی آرمانی در ایران باستان. تهران: انتشارات انجمن فرهنگ ایران باستان.
منفرد، مهدی (۱۳۹۵ش)، بررسی تأثیر اندیشه ایرانی بر افلاطون، مجلة پژوهش‌های فلسفی کلامی، سال نوزدهم، شمارة دوم، ص146-164.
نیکولایوناولف، مارینا (1394ش)، فلسفة یونانی متقدم و ایران باستان، ترجمة سیاوش فراهانی. تهران: انتشارات حکمت. 
یشت‌ها (۱۳۷۷ش)، گزارش و ترجمه ابراهیم پورداوود، تهران: نشر اساطیر.
Albrecht Gotze (1923), "Persian wisdom in Greek garb, a contribution to the history of the microcosm idea", in Journal of Indology and Iranian Studies.
Cornford.f.m (1957), From religion to philosophy: a study in the origins of western speculation. New York press
Georges Dumezil (1988), Mitra-Varuna: An Essay on Two Indo-European Representations of Sovereignty, Zone books.
Harry Oldmeadow (2007), light from the east: eastern wisdom for the modern west, World wisdom press.
 
دوره 15، شماره 57 - شماره پیاپی 57
پاییز 1402
پاییز 1402
صفحه 67-94

  • تاریخ دریافت 19 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 19 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 19 تیر 1403
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1402