مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)

مقایسه ی محرابهای مساجد استان اصفهان در گستره ی شکلی، از آل بویه تا تیموریان (شیوه ی رازی و آذری)

نویسندگان

افروز رحیمی آریایی 1
نیما ولی بیگ 2
سید اصغر محمودآبادی 3

1 استادیار گروه معماری، موسسه آموزش‌عالی‌سپهر دانش معاصر اصفهان

2 استادیار دانشکده مرمت، دانشگاه هنر اصفهان، کوچه سنگتراش ها ساختمان داوید ، n.valibeig@aui.ac.ir

3 استاد معاون پژوهشی موسسه آموزش عالی سپهر دانش معاصر اصفهان

چکیده
محراب‌های مساجد ازجمله آثار ارزشمند تاریخِ هنرِ ایران، به­ویژه در عصر آل­بویه تا تیموریان است. محراب‌ها در ادوار و شیوه­های مختلف بر اثر عوامل گوناگون دچار تحولاتی شده‌اند. بررسی محراب­ها یکی از راه­های پی‌بردن به هنر و معماری رایج ادوار است و از نتایج آن می­توان جهت مرمتِ اصولی بر پایه‌ی شیوه­ی­ ساخت و طراحی­های جدید بهره ­برد. هدف این مقاله شناسایی، مقایسه و تحلیل ویژگی­های محراب‌های مساجدِ جامعِ اصفهان در شیوه‌های رازی و آذری ­است. اطلاعات این پژوهشِ کاربردی از طریق کتابخانه­ای­ـ میدانی به‌‌دست‌آمده و از انواع سطوح پژوهش و روش‌های مقایسه­ای بهره ­برده است. براساس بررسی­ها، ساختار کلیِ محراب­ها از رازی تا آذری روندی تدریجی را طی کرده ­است.­ تحولات غالباً در نما و همراه با تغییر تناسبات بوده و در پلان تفاوت چندانی وجود ندارد. از ویژگی­های شکلیِ رایج و مشترکِ دو شیوه، بهره­گیری از قاب مستطیلی، دو طاق­نما، چهار ستون و تناسبات ایرانی-اسلامی است. اکثر نمونه­ها دارای قوس تیزه­دار و یک حاشیه­ی پیرامونی‌اند. از ویژگی­های خاصِ شیوه‌ی آذری استفاده از پیشانی است.

کلیدواژه‌ها

واژه‌های کلیدی: محرابِ مساجد اصفهان
شیوه رازی
شیوه آذری
آل­ بویه
تیموریان

عنوان مقاله English

.

نویسندگان English

. . 1
. . 2
. . 3
چکیده English

.

مطالعات تاریخ فرهنگی (پژوهش نامه انجمن ایرانی تاریخ)
دوره 11، شماره 42
زمستان 1398
زمستان 1398
صفحه 139-165

  • تاریخ دریافت 04 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار 01 دی 1398

صفحه اصلی

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما