کارکردهای فرهنگی و سیاسی طراز در دوره‌ی سلجوقی

نویسنده

دانشگاه تهران ، Alinezhadz@yahoo.com

چکیده
یکی از صنایع اصلی در دوره سلجوقی که همراه با سایر صنایع و فنون به رشد و شکوفایی رسید، صنعت و هنر نساجی است. فعالیت در بخش قابل توجهی از این صنعت وابسته به تولیدات طراز و تشکیلات مرتبط با آن صورت می‌گرفته است که در زندگی مردم عادی و حکومتی تأثیر بسزایی داشته است. طراز بعنوان ردای تجلیلی یا ردای عزت و افتخار و یکی از نشانه‌های خلع ید حکام از قدرت محسوب می‌شده، لذا از ارزش سیاسی بالایی برخوردار بوده است. بر این اساس نقوش مختلفی با مضامینی که اغلب با آرزوی بقا برای خلیفه یا حاکم و یا دعا و آیات قرآن بوده، اکثراً با الیاف طلایی بر روی زمینه‌ی بافت‌های تافته وتاپستری نقش می‌شده است. پژوهش حاضر با ارائه نمونه‌هایی از طرازهای دوره سلجوقی و بررسی طرازهای فرهنگ‌های همزمان، به مطالعه‌ی ویژگی‌های اصلی آنها، شامل نقوش و مضامین بکار رفته بر روی طراز، نوع تکنیک بافت، الیاف مصرفی و همچنین مراکز بافت طرازهای سلجوقی می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Political and Cultural Function of Tiraz in Seljuk Period

نویسنده English

. .
چکیده English

One of the industries which flourished in Seljuk period is textile industry. The significant activities have been accomplished by the name of Tiraz and their establishments had a great influence on the public and government life. Tiraz have the high political value as the honorific or respect cloak and one ruler indication of eviction. So that, the various motifs with the various subjects often include wish to survive Caliph or ruler or blessings or verses of Quran, have been drawn mostly in golden fibers on taffeta and tapestry weaving. In this essay, the main characteristics of Seljuk's Tiraz including the motifs, the concepts which have drawn on it, the texture, the consumed fibers and the textile weaving centers have studied by presenting the examples of the Seljuk's Tiraz and surveying the Tirazs of contemporary cultures.

کلیدواژه‌ها English

Keywords: Tiraz
Seljuk
Motif and Designs
Weaving Technique
Weaving Centers
دوره 3، شماره 9
پاییز 1390
پاییز 1390
صفحه 69-87

  • تاریخ دریافت 21 شهریور 1403
  • تاریخ انتشار 01 فروردین 1390