آبادیان، حسین (1388)، بحران آگاهی و تکوین روشنفکری در ایران، تهران: انتشارت کویر.
آجدانی، لطف الله (1387)، روشنفکران ایران در عصر مشروطیت، تهران: نشر اختران.
آجودانی، ماشالله (1382)، مشروطة ایرانی، تهران: نشر اختران.
احتشام السلطنه (1367)، خاطرات احتشام السلطنه، به کوشش سید مهدی موسوی، تهران انتشارات زوار.
احمدی، بهمن، سید اسمعیل حسینی گلی، عبدالحسین الله کرم، محمد رحیم عیوضی (1400)، «تحلیل گفتمان میرزا ملکمخان پیرامون مفهوم آزادی در انقلاب مشروطیت»، فصلنامة پژوهشهای روابط بین الملل، سال 11، شمارة 3، پیاپی 62، صص 119-146.
آخوندزاده، میرزا فتحعلی (2021)، مکتوبات کمال الدوله، مقدمه و ویرایش م. مقصود، نسخة الکترونیکی، باشگاه ادبیات.
آخوندزاده، میرزا فتحعلی (1351)، مقالات، به کوشش باقر مؤمنی، تهران: انتشارات آوا.
آخوندزاده، میرزا فتحعلی (1400)، مجموعه آثار آخوندزاده، به کوشش علی اصغر حقدار، استانبول: باشگاه ادبیات.
آدمیت، فریدون (1340)، فکر آزادی و مقدمة نهضت مشروطیت، تهران: انتشارات سخن.
آربلاستر، آنتونی (1377)، لیبرالیسم غرب؛ ظهور و سقوط، ترجمة عباس مخبر، تهران: نشر مرکز.
اسکینر، کوئینتن (1390)، آزادی مقدم بر لیبرالیسم، ترجمة فریدون مجلسی، تهران: انتشارات فرهنگ جاوید.
اصیل، حجت الله (1384)، میرزا ملکم خان ناظم الدوله و نظریهپردازی مدرنیتة ایرانی، تهران: نشر کویر.
اعتماد السلطنه، محمدحسن خان (1379)، روزنامة خاطرات: تهران: انتشارات امیرکبیر.
اندرسون، لارس (1401)، فلسفة آزادی، ترجمة مهتا سیدجوادی، تهران: انتشارات خوب.
برلین، آیزایا (1368)، چهار مقاله دربارة آزادی، ترجمة محمدعلی موحد، تهران: خوارزمی.
تقوی، سید نصرالله (1350)، «اسناد و نامههای تاریخی: اسنادی از مجموعه میرزا ملکمخان (ناظمالدوله) دو نامه از سید نصرالله تقوی»، به کوشش قائم مقامی، جهانگیر، بررسیهای تاریخی، شمارة 25.
تقی زاده، سید حسن (1349)، مقالات و نامههای سیدحسن تقیزاده، جلد اول، به کوشش ایرج افشار تهران: مرکز تحقیقات و نوشتههای تاریخی.
جودت، حسین (1352)، پیشتازان آزادی و تجدد و اصلاحات در ایران، تهران: بی نا.
حاجیان پور، حمید، سوسن قاسمی حیدری (1400)، «مفهوم آزادی و کاریرد آن در گفتمان روشنفکران عصر مشروطه»، پژوهشنامة فرهنگ و معارف دینی، دورة دوم، شمارة اول، پیاپی 3، صص 52-70.
حائری، عبدالهادی (1364)، تشیع و مشروطیت، تهران: انتشارت امیرکبیر.
دوکولانژ، فوستل (1397)، تمدن قدیم، ترجمة نصرالله فلسفی، تهران: نشر اساطیر.
رادمرد، محمد، جواد حق گو (1399)، «بسترهای فروپاشی گفتمان کهن سلطنت: مطالعة موردی ناکارآمدی عدالت و آزادی»، فصلنامة پژوهشهای راهبردی سیاست، دورة 9 ، شمارة 32، صص 187-216.
رایین، اسماعیل (1353)، میرزا ملکمخان، زندگی و کوششهای سیاسی او، تهران: بنگاه مطبوعاتی صفی علی شاه.
رضاقلی میرزا (1373)، سفرنامة رضاقلی میرزا، تهران: نشر اساطیر.
روزنامة اختر، سال دوم، شمارة 12، دوم محرم 1293 ه.ق.
روزنامة اختر، سال دوم، شمارة 13، چهارم محرم 1293 ه.ق.
روزنامة اختر، سال دوم، شمارة 37، یازدهم صفر 1293 ه.ق.
روزنتال، فرانتس (1379)، مفهوم آزادی از دیدگاه مسلمانان، ترجمة منصور میراحمدی، قم: بوستان کتاب.
روسو، ژان ژاک (1380)، قرارداد اجتماعی، ترجمة مرتضی کلانتریان، تهران: نشر آگاه.
زارکا، ژان کلود (1394)، حقوق اساسی، ترجمة محمد جلالی و اسدالله یاوری، تهران: انتشارات میزان.
سلیمانی دهکردی، کریم، مهدی رفعتی پناه مهرآبادی (1393)، «آزادی نزد روشنفکران ایرانی پیش از انقلاب مشروطه»، فصلنامة مطالعات تاریخ فرهنگی، سال ششم، شمارة 22، صص53-76.
شیرازی، میرزا صالح (1387)، سفرنامة میرزا صالح شیرازی، به کوشش غلامحسین میرزا صالح، تهران: نگاه معاصر.
طالبوف، عبدالرحیم (1357)، آزادی و سیاست، به کوشش ایرج افشار، تهران: سحر.
طالبوف، عبدالرحیم (2536)، کتاب احمد، تهران: شبگیر
طباطبایی، جواد (1386)، مکتب تبریز، تهران: انتشارات ستوده.
فراهانی، میرزا حسینخان (1342)، سفرنامه، به کوشش حافظ فرمانفرامیان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
قاضی، ابوالفضل (1375)، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران: انتشارت دانشگاه تهران.
قزوینی، محمد (1388)، یاداشتهای قزوینی، ج 7-8، به کوشش ایرج افشار، تهران: انتشارات علمی.
کاتوزیان، محمدعلی (1379)، «گونههای لیبرالیسم اروپایی و مفهوم نو آزادی در ایران»، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شمارة 155-156، صص 64-83.
کرمانی، ناظم الاسلام (1362)، تاریخ بیداری ایرانیان، به اهتمام علیاکبر سعیدی سیرجانی، تهران: آگاه نوین.
کنستانت، بنژامین (1392)، شور آزادی، ترجمة عبدالوهاب احمدی، تهران: نشر آگه.
الگار، حامد (1369)، میرزا ملکمخان، ترجمة جهانگیر عظیما، تهران: سهامی انتشار.
لاسکی، هارولد (1353)، سیر آزادی در اروپا، ترجمة رحمت اله مقدم مراغهای، تهران: شرکت سهامی کتابهای جیبی.
لاک، جان (1402)، پرسشهایی دربارة قانون طبیعت، ترجمة پوریا گل شناس، تهران: انتشارات چرخ.
لوئیس، برنارد (1366)، مفهوم آزادی در اندیشة سیاسی معاصر اسلام، کیهان فرهنگی، شمارة 46، صص 36-40.
مجتهدی، کریم (1357)، «میرزاملکمخان و اصول نظری نظام پیشنهادی او»، مجلة راهنمای کتاب، سال بیستویکم، شمارههای 1 و 2.
محمدخان، مهرنور (1383)، فکر آزادی در ادبیات مشروطة ایران، پاکستان اسلام آباد: مرکز تحقیقات فارسی ایران و پاکستان.
مرادخانی، فردین (1402ب)، «مفهوم آزادی در اندیشة میرزا فتحعلی آخوندزاده»، سیاستپژوهی اسلامی ایرانی، دورة 2، شمارة 2، صص 74-100.
مرادخانی، فردین (1402الف)، «مفهوم قانون در اندیشة میرزا ملکمخان»، فصلنامة سیاستپژوهی اسلام ایرانی، سال اوّل، شماره اوّل، صص 137-166.
مستشارالدوله، میرزا یوسف خان (1386)، یک کلمه، به کوشش علیرضا دولتشاهی، تهران: انتشارات بال.
معنوی، علی (1385)، «آزادی در گفتمان سیاسی غرب»، مجلة راهبرد، شمارة ۴۲، صص 134-148.
ملکمخان ناظم الدله، میرزا (1327)، مجموعه آثار میرزا ملکمخان، به کوشش محیط طباطبایی، تهران: بی نا.
ملکمخان ناظم الدله، میرزا (1369)، روزنامة قانون، تهران: انتشارات کویر.
ملکمخان ناظم الدله، میرزا (1388)، رسالههای میرزا ملکمخان، به کوشش حجت الله اصیل، تهران:نشر نی.
مؤتمنی طباطبایی، منوچهر (1388)، آزادیهای عمومی و حقوق بشر، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
مونتسکیو، بارون (1349)، روح القوانین، ترجمة علی اکبر مهتدی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
میراحمدی، منصور (1379)، «تحلیل مفهوم آزادی سیاسی»، فصلنامة علوم سیاسی، سال سوم، شمارة 12، صص 71-93.
میل، جان استوارت (1385)، دربارة آزادی، ترجمة جواد شیخ الاسلامی، تهران: انتشارات علمی فرهنگی.
ناطق، هما (1353)، «ما ومیرزا ملکمخانهای ما»، مجلة نگین، شمارة 115، صص 35-43.
هاشمی، سید محمد (1384)، حقوق بشر و آزادیهای اساسی، تهران: نشر میزان.
ویژه، محمدرضا (1393)، کلیات حقوق اساسی، تهران: انتشارات سمت.
