Muṭāli̒āt-i tārīkh-i farhangī(Cultural History Studies)

The Decline of History as a Academic Discipline

Articles in Press

Document Type : Original Article

Author

Hassan Hazrati

University of Tehran, Faculty of Theology, Department of History and Civilization of Islamic Nations

10.22034/chs.2026.582617.1174
Abstract
تا چند دهه پیش عموم منابع تاریخی را کتاب‌ها و مکتوبات باقی مانده تشکیل می‌دادند. از یک دوره‌ای به این طرف هم اسناد دولتی و غیردولتی به‌عنوان منابع آرشیوی به منابع تاریخی اضافه شدند. البته در کنار این منابع مکتوب، مجموعه‌ای از منابع مادی (غیرمکتوب) مانند سکه، بنای تاریخی، اشیاء و... هستند که مورخان از آنها بهره می‌بردند؛ اما حجم بسیار کمی را در مقابل اسناد مکتوب تشکیل می‌دادند. سروکار مورخان بیشتر با منابع معرفتی مانند مکتوبات بود. اما در چند دهه اخیر به شدت منابع تاریخی دچار تغییر و تحولات اساسی شده است و گمان می‌رود تا چند دهه دیگر تغییرات بیشتر و بنیادی‌تری را هم شاهد باشیم.

در چنین وضعیتی، تاریخ با نوعی بحران کارآمدی علمی مواجه شده است؛ بحرانی که نه فقط به حوزه نظریه‌های پست‌مدرن یا بحران روایت، بل به کاهش توان عملی و معرفتی مورخان در فرایند تولید داده‌های معتبر تاریخی مربوط می‌شود.این جستار بر آن است که بحران کنونی تاریخ را به‌مثابه بحران «کارآمدی علمی» تحلیل کند و نشان دهد که برون‌رفت از این وضعیت مستلزم بازسازی تجربی و فناورانه دانش تاریخ است. استدلال اصلی این قلم آن است که مورخان، همانند آنچه پیش‌تر در رشته‌هایی چون جغرافیا و باستان‌شناسی رخ داده، ناگزیرند به‌سوی مهارت‌های آزمایشگاهی، روش‌های داده‌محور و همکاری ساختاری با علوم تجربی حرکت کنند. در غیر این صورت، بخش مهمی از اقتدار معرفتی تاریخ به رشته‌ها و نهادهای دیگر منتقل خواهد شد.

Keywords

keywords: historical knowledge
crisis of epistemic inefficacy
data-driven sciences
verification of historical data
Muṭāli̒āt-i tārīkh-i farhangī(Cultural History Studies)

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 10 August 2026

  • Receive Date 21 May 2026
  • Revise Date 15 July 2026
  • Accept Date 11 July 2026
  • Publish Date 10 August 2026

Home

Submit Manuscript

Reviewers

Contact Us