The way the Mawlawis confronted the Kadızadeliler during the Ottoman period (1032–1095 AH / 1623–1683 CE).

Document Type : Original Article

Authors

1 University of Tehran

2 University of Payamnur

Abstract
The Mawlawi Order, attributed to Jalal al-Din Muhammad Balkhi (Rumi), held a prominent position in the politics and society of the Ottoman government. However, in the 11th century AH, the Kadızadeliler movement emerged, influenced by Salafi ideas, with the goal of fighting innovation (bid‘ah) and promoting religious reform. The Kadızadeliler scholars, by gaining influence in the Ottoman government, advanced their hostile actions against Sufis, especially the Mawlawis, believing that Sufism was far removed from true Islam. They claimed that the Mawlawis, through practices such as the Sama and dance, had fallen into heresy and infidelity, and that the problems facing the Ottoman state were a result of such innovations. In response to this extreme ideology, the Mawlawis defended the cultural legacy of Mawlawi.



This study, employing a descriptive-analytical approach, examines how the Mawlawis confronted the ideas of the Kadızadeliler movement in the 11th century AH. The findings of the research indicate that, with the support of the Ottoman government centered in Istanbul, the Kadızadeliler movement contributed to weakening Mawlawi cultural legacy within Ottoman society. In response to these challenges, the Mawlawis, particularly Ismail Rusuhi Ankaravi, defended the ideas, customs, and principles of the Mawlawi Order through scholarly and cultural activities. As a result of these efforts, Mawlawi's cultural legacy was revitalized and continued to thrive with even greater popularity, much like in the early centuries of the Ottoman government.

Keywords


Akpınar, Muhammet Raşit (2022), Kadızadeliler ve Sivasiler Tartışması, Ankara: Fecr Yayınları.
Ankaravi, İsmail (2001), Şerh-i ehadis-i erbain-Hadislerle Tasavvuf ve Mevlevi Erkanı, (Haz. Semih Ceyhan), İstanbul: Dârulhadis.
Baz, İbrahim (2019), Kadızadeliler Sivasiler Tartışması, Ankara, Ayrıntı Basımevi.
Bilkan, Ali Fuat (2016), Fakihler ve Sofuların Kavgası 17. Yüzyılda Kadızadeliler ve Sivasiler, İstanbul: İletişim yayınları.
Ceyhan, Semih (2005), İsmail Ankaravi ve Mesnevi Şerhi. Doktora Tezi, Uludağ Üniversitesi.
Durmuş, Ali (2020), Osmanlı'da Dinî-Siyasî Bir Yapilanma Olarak Kadizâdeliler Hareketi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dali.
--------------- (2021), Osmanlı Hanefilerinin Hanefiliğe Eleştirisi: Kadızadeliler Hareketi, İstanbul: Ketebe yaınları.
İpşirli, Mehmet (1995), “Enderun”, İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt 11.
İnalcık, Halil (2009), Devlet-i Aliye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
Hakkı Konyalı, İbrahim (1964), Konya Tarihi, Konya, Konya: Yeni Kitabevi.
Kızılkaya, Müzekkir (2021), “Sivasiler-Kadızadeliler Mücadelesinde Mevleviler”, Balıkesirli Bir İslam Alimi İmam Birgivi, c. 2, Balıkesir, Büyükşehir Belediyesi, Şubat.
Ocak, Ahmet Yaşar (1998), Osmanlı Toplumunda Zındıklar ve Mülhidler (15.-17. yüzyıllar), İstanbul: Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları.
Pazarbaşı, Erdoğan (1994), “Vani Mehmed Efendi'nin Zamanının Mutasawıfları Hakkındaki Düşüncesi ve Onunla Olan Mücadelesi”, Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 5, 459-474.
Sahih Ahmed Dede (2003), Mevlevilerin Tarihi (Mecmuatü’t-tevarihi’l-mevleviyye), Haz: Cem Zorlu. İstanbul: İnsan Yayınları.
Sarı, Mehmet (2008), “Sabûhî”, İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt 35.
Tanman, M. Baha (1992), “Bayram Paşa Külliyesi”, İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt 5.
Tanman, M. Baha (2013), “Yenikapi Mevlevîhânesi”, İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 43.
Tonga, Aydın (2017), Osmanlı’nın Paralel Devleti Kadızadeliler, İstanbul: Doğu Kitabevi.
Top, Hüseyin (2001), Mevlevi Usul ve Adabı, İstanbul: Özener Matbaası, 2001.
Uludağ, Süleyman (1976), İslam Açisindan Musiki Ve Sema, İstanbul: İrfan Yayınevi.
Ungay, M. Hurşit (2002), “Kudüm”, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfi, İslâm Ansiklopedisi, cilt 26.
Vassâf, Osmanzade Hüseyin (2006), Sefîne-i Evliyâ, (Haz: Mehmed Akkuş, Ali Yılmaz). İstanbul: Kitabevi Yayınlarıç
Yetik, Erhan (1992), İsmail Ankaravî Hayatı Eserleri ve Tasvvufî Görüşleri. İstanbul: İşaret Yayınları.
---------------- (1991), “Ankaravî, İsmâil Rusûhî”, İstanbul: TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt 3.
Yurdaydın, Hüseyin (1961), “Türkiye'nin Din Tarihine Umumi Bir Bakış”, Ankara: Ankara Üniversitesi Ilahiyat Fakültesi Dergisi, IX, 109-120.
---------------------------- (1971), İslam Tarihi Dersleri, Ankara Üniversitesi: İlahiyat Fakültesi Yayınları.
Anonymous, (2011), Ruznāme-ye Safar-e Soltān Morād Chahārom be Iravān va Tabriz – Manzel-nāme-ye Baḡdād. Edited and introduced by Yunus Zirak and Khalil Sahillioglu. Translated by Nasrollah Salehi, Tehran: Entešārāt-e Ṭahūrī.
Anqaravi, Ismail Rosukhi (n.d.), al-Rīsāla al-Tanzīhīyya fi Ša’n al-Mawlawīyya, Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 313833.
Anqaravi, Ismail Rosukhi (n.d.), ǰāmī’ ul-Āyāt, Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 572427.
Anqaravi, Ismail Rosukhi (n.d.), Mīnhāǰ al-Foqarā’, Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 62748.
Anqaravi, Ismail Rosukhi (n.d.), Rīsāla Hoǰǰat al-Samā’. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 317652.
Anqaravi, Ismail Rosukhi (n.d.), Šarḥ Hadīṯ ’Arba‘īn, Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 400719.
Anqaravi, Ismail Rosukhi (n.d.), Šarḥ-e Maṯnavī, Istanbul: Sulaymaniyah Library Manuscript, Registration No. 240621.
Anwari, Ali (1930), Samā’-khāne-ye Adab. Istanbul: ‘Ālam Matba’e-sī.
Āq-Yurek, Ahmad Ramzi (1955), Tārīḵche-ye Aqtāb. Damascus: Al-Taraqqī Matba’a-sī.
Birgivi, Taqi al-Din Muhammad Effendi (nn.d.), Kītāb al-Imān wa Īstīḥsān. Istanbul: Sulaymaniyah Library Manuscript, Registration No. 373501.
Daftardar, Sari Muhammad Pasha (n.d.), Zobdato Waqaye‘āt. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 312270.
Ghazizadeh, Muhammad Effendi (n.d. Dāvarān. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 401760.
Ghazizadeh, Muhammad Effendi (n.d.), ‘Īlm-i Ḥāl. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 84714.
Ghazizadeh, Muhammad Effendi (n.d.), Resāle-ye Mabḥaṯ-i Imān. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 84717.
Ghazizadeh, Muhammad Effendi (n.d.), Resāle-ye Qāżi-zāde min al-‘Aqā’īd. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 662770.
Gulpinarli, Abdul Baqi (1987), Mawlavīye ba‘d az Mawlānā. Translated by Tawfiq Subhani, Tehran: Kayhan Publications.
Ivan Saraei, Hossein b. Ismail (n.d.), Hadīqat ul-ǰavāmī’. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 242899.
Kami Hativi, Hossein (1871), Kīrīd Tāriḵī. Istanbul: Sulaymaniyah Library.
Kateb Çelebi, Mustafa (1869), Mīzān al-Ḥaq fi Īḵtīyār al-Aḥaq. Istanbul: Ali Reza Effendi Press.
Kateb Çelebi, Mustafa (1870), Fażlaka. Istanbul: Maṭba‘e-ye ǰarīde-ye Ḥavādīṯ.
Khajehzadeh, Ahmad Helmi (1325), Ziyārat-e Awliyā. Istanbul: Sulaymaniyah Library.
Lutfi, Mustafa (n.d.), Tuḥfat al-‘Aṣrī fī Manāqīb al-Mīṣrī. Bursa: Al-Jazeera Press, Sulaymaniyah Library, registration number 366731.
Muhibbi al-Hamawi, Muhammad Amin ibn Fadlallah (n.d.), Ḵulāṣat ul-Aṯar fī A‘yān al-Qarn al-Ḥādī ‘Ašar. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 258501.
Na‘ima, Mustafa (1281), Tārīḵ-e Na‘īmā. N.p.
Ostovani, Mohammad b. Ahmad (n.d.), Resāle-ye Ostovānī. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 29557.
Peçevi, Ibrahim (1866), Tārīḵ-ePeçoy. N.p.
Rashed, Muhammad (1865), Tārīḵ-e Rāšīd. Istanbul: Maṭba’e-ye ‘Āmere.
Sabuhy, Ahmad Dede (n.d.), Īḵtīyārāt-e Ṣabūḥi. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 318686.
Saqib Dede, Mustafa (1283), Safine-ye Nafise-ye Mowlavīān. Istanbul edition.
Sheikhi, Muhammad (nd.), Waqāye’ ul-Fożalā’.. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 653421.
Solaq-zadeh, Muhammad Hamdami Chalabi (1918), Ṣolāq-zāde Tārīḵī. Istanbul: Maḥmūdbek Maṭba’e-si.
Uzun Çarşılı, İsmail Hakkı (1989), Ottoman History. Translated by Vahab Vali, Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies.
Wani, Muhammad Effendi (n.d.), Vānī Muḥammad Effendinin Vaqfīyye-sinin Ṣūretī.. Istanbul: Sulaymaniyah Library manuscript, registration number 354812.
Zia, Muhammad (1950), Yeni-Qapū Movleviḵāne-si. Istanbul: Dār ul-Ḵīlāfe al-‘Alīyye.
Volume 16, Issue 60 - Serial Number 2
summer 2024
Summer 2024
Pages 147-182

  • Receive Date 05 December 2024
  • Revise Date 09 January 2025
  • Accept Date 18 January 2025
  • Publish Date 22 August 2024